Vụ cháy tại nhà dân, xã Quảng Tín, tỉnh Lâm Đồng vào sáng 26/11/2025

Trong bối cảnh đó, nhiệm vụ đảm bảo an toàn PCCC mùa hanh khô được UBND tỉnh, các ngành, đoàn thể và địa phương xác định là trọng tâm, cấp bách nhằm bảo vệ tài nguyên rừng, môi trường và tính mạng, tài sản của nhân dân. Công tác này không chỉ được tiến hành ngay từ đầu mùa khô mà còn thực hiện thường xuyên để đối phó với những diễn biến phức tạp của thời tiết trong giai đoạn chuyển mùa. 

1. Một số nguyên nhân gây cháy vào mùa hanh khô trên địa bàn Lâm Đồng

Mùa hanh khô kéo theo độ ẩm thấp, nắng nóng kéo dài khiến các thảm thực vật khô dễ bắt lửa, nhất là ở các khu rừng thông, rừng trồng và vùng đất đồi núi rộng lớn trên địa bàn tỉnh. Những yếu tố như đốt nương làm rẫy, sử dụng lửa trong sản xuất nông nghiệp, khu dân cư chưa tuân thủ nghiêm các biện pháp an toàn và cả hoạt động khai thác lâm sản trái phép,… đều là những nguyên nhân trực tiếp có thể gây ra cháy lớn nếu không kiểm soát chặt chẽ. Điều này đòi hỏi chiến lược PCCC mùa hanh khô phải toàn diện, bài bản và khả thi. 

Bên cạnh đó, Lâm Đồng là địa phương có nhiều khu du lịch sinh thái, vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên,… Điều này vừa là lợi thế phát triển kinh tế du lịch vừa tạo ra những điểm “nóng” có nguy cơ cháy cao nếu không quản lý an toàn PCCC một cách bài bản.

2. Biện pháp nâng cao hiệu quả công tác PCCC mùa hanh khô trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng 

Tăng cường công tác tuyên truyền – nâng cao nhận thức

Công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức về phòng cháy và chữa cháy có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả công tác PCCC, nhất là trong mùa hanh khô – thời điểm tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra cháy, nổ. Thông qua tuyên truyền, nhận thức và ý thức trách nhiệm của người dân, cơ quan, đơn vị và chủ cơ sở được nâng cao, từ đó hình thành thói quen chủ động phòng ngừa, sử dụng an toàn điện, lửa, chất dễ cháy, hạn chế tối đa các hành vi chủ quan, bất cẩn – nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các vụ cháy.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền còn giúp trang bị cho người dân những kiến thức, kỹ năng cơ bản trong xử lý tình huống khi xảy ra cháy, như phát hiện sớm, báo cháy kịp thời, sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu và thoát nạn an toàn. Nhờ vậy, nhiều vụ cháy được dập tắt ngay từ giai đoạn ban đầu, không để cháy lan, cháy lớn, góp phần giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản. Đồng thời, tuyên truyền hiệu quả còn phát huy vai trò của lực lượng PCCC tại chỗ, xây dựng tinh thần trách nhiệm và sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhân dân với lực lượng chức năng trong công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả cháy, nổ, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn xã hội trên địa bàn.

Phát huy hiệu quả lực lượng tại chỗ

Một trong những nguyên tắc được tỉnh Lâm Đồng triển khai mạnh mẽ là phương châm “4 tại chỗ” gồm: chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ nhằm xử lý kịp thời ngay từ khi vừa phát hiện cháy nhỏ, tránh phát triển thành cháy lớn gây thiệt hại nghiêm trọng. 

Việc phát huy hiệu quả lực lượng tại chỗ có vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác phòng cháy và chữa cháy, bởi đây là lực lượng trực tiếp, gần hiện trường, có mặt sớm nhất khi xảy ra sự cố cháy, nổ. Trong giai đoạn ban đầu của đám cháy, khi lực lượng chuyên nghiệp chưa kịp tiếp cận, lực lượng PCCC&CNCH tại chỗ có thể nhanh chóng triển khai các biện pháp xử lý ban đầu như cắt điện, sử dụng phương tiện chữa cháy sẵn có, hướng dẫn thoát nạn và bảo vệ tài sản, qua đó hạn chế cháy lan, cháy lớn.

Bên cạnh đó, lực lượng tại chỗ nắm rõ đặc điểm địa bàn, cơ sở vật chất, lối thoát nạn và các khu vực nguy hiểm, nên có khả năng tổ chức ứng phó phù hợp, hiệu quả và an toàn. Việc phát huy tốt lực lượng này không chỉ góp phần giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản mà còn hỗ trợ đắc lực cho lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp khi tiếp cận hiện trường, rút ngắn thời gian xử lý sự cố. Do đó, xây dựng, củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng PCCC tại chỗ chính là yếu tố then chốt, mang tính quyết định trong phương châm “4 tại chỗ”, góp phần bảo đảm an toàn PCCC trên địa bàn.

 Nâng cao ý thức, thay đổi hành vi của người dân 

Nâng cao ý thức, thay đổi hành vi của người dân có vai trò then chốt trong công tác phòng cháy và chữa cháy, bởi người dân chính là chủ thể trực tiếp sử dụng điện, lửa và các nguồn nhiệt trong sinh hoạt, sản xuất hằng ngày. Khi nhận thức được nâng cao, người dân sẽ chủ động chấp hành các quy định về an toàn PCCC, hình thành thói quen sử dụng điện, gas, nguồn lửa một cách cẩn trọng, đồng thời tự giác loại bỏ các nguy cơ gây cháy ngay từ sớm, từ xa, góp phần phòng ngừa cháy, nổ một cách hiệu quả và bền vững.

Bên cạnh đó, việc thay đổi hành vi còn giúp người dân bình tĩnh, chủ động hơn khi xảy ra sự cố cháy, nổ; biết cách phát hiện, báo cháy kịp thời, sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu và tổ chức thoát nạn an toàn. Nhờ đó, nhiều vụ việc được xử lý ngay từ giai đoạn ban đầu, hạn chế cháy lan, cháy lớn, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản. Có thể khẳng định, nâng cao ý thức và thay đổi hành vi của người dân không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là nền tảng lâu dài, quyết định hiệu quả toàn diện của công tác PCCC trên địa bàn.

Kiểm tra, xử lý vi phạm và đảm bảo an toàn tại cơ sở

Ngoài tuyên truyền, tỉnh Lâm Đồng yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra an toàn PCCC tại các cơ sở sản xuất, khu dân cư, cơ sở lưu trú du lịch và các điểm dễ cháy. Những lỗi thường gặp như để vật liệu dễ cháy gần nguồn lửa, thiết bị điện hỏng, không có bình chữa cháy, hệ thống thoát nạn chưa đảm bảo… đều được xử lý kịp thời theo quy định pháp luật PCCC.

Việc xử phạt các hành vi vi phạm an toàn PCCC không chỉ nhằm răn đe mà còn nhắc nhở, buộc chủ thể liên đới phải chủ động hơn trong công tác phòng ngừa cháy, nổ.

Huy động lực lượng và trang bị phương tiện chuyên nghiệp

Song song hoạt động của lực lượng tại chỗ, lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH và lực lượng bảo vệ rừng được bố trí canh gác, tuần tra 24/24 tại các khu vực trọng điểm, nhất là những vùng rừng thông, vùng có mật độ du khách cao hoặc gần khu dân cư.

Các đội PCCC cơ sở được trang bị bình chữa cháy, máy bơm, ống nước và các dụng cụ cần thiết để ứng phó kịp thời. Với phương châm “phát hiện sớm - ứng phó nhanh - xử lý kịp thời”, các điểm cháy nhỏ nếu được kiểm soát ngay đều có thể dập tắt trong thời gian ngắn, hạn chế tối đa nguy cơ cháy lan, cháy lớn. 

Liên kết cộng đồng và phản ứng nhanh

Một điểm nhấn trong công tác PCCC mùa hanh khô trên địa bàn tỉnh là hệ thống đường dây nóng, mạng lưới liên lạc nhanh giữa người dân và lực lượng chức năng được thiết lập để mọi dấu hiệu bất thường về cháy, khói hoặc hành vi gây cháy có thể được báo cáo ngay. 

Tại nhiều khu vực trọng yếu, các trạm canh gác PCCC, chòi quan sát được bố trí trên đồi cao hoặc ven rừng để tuần tra tích cực, giảm thời gian phản ứng khi nguy cơ cháy xảy ra.

Công tác đảm bảo an toàn phòng cháy, chữa cháy mùa hanh khô ở Lâm Đồng là trách nhiệm chung của toàn xã hội - từ chính quyền, lực lượng chức năng đến người dân và doanh nghiệp. Việc kết hợp đồng bộ các biện pháp dự báo - tuyên truyền, kiểm tra, huy động lực lượng, ứng phó kịp thời chính là chìa khóa để giảm thiểu rủi ro cháy rừng, cháy nhà và các vụ cháy lớn khác.

          Có thể nói, với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền tỉnh và sự tham gia tích cực của cộng đồng, Lâm Đồng đang từng bước nâng cao hiệu quả công tác PCCC mùa hanh khô, bảo vệ an toàn tài sản, môi trường và tính mạng con người, góp phần xây dựng một tỉnh xanh, an toàn và phát triển bền vững.

Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH/CAT Lâm Đồng