Bám sát đặc điểm địa bàn, lấy người dân làm trung tâm

Phường Hồng Quang có nhiều hộ gia đình kết hợp nhà ở với sản xuất, kinh doanh, cùng các hoạt động sinh hoạt, kinh doanh tập trung, tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ. Trước thực tế đó, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh Ninh Bình phối hợp Công an phường và UBND phường Hồng Quang triển khai mô hình “Khu dân cư an toàn về PCCC và CNCH” tại các Tổ dân phố Nam Quang 1, Nam Quang 2 và Nam Quang 3.

Lễ ra mắt mô hình “Khu dân cư an toàn về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ” tại các Tổ dân phố Nam Quang 1, Nam Quang 2 và Nam Quang 3

Quá trình xây dựng mô hình được triển khai trên cơ sở khảo sát, đánh giá đặc điểm địa bàn, xác định các khu vực, nhóm đối tượng có nguy cơ cháy, nổ để lựa chọn nội dung tuyên truyền, hướng dẫn và trang bị phương tiện phù hợp. Trong đó, người dân được xác định là chủ thể của công tác phòng ngừa; lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt trong hướng dẫn, tuyên truyền, kiểm tra và tổ chức thực hành kỹ năng.

Tại Lễ ra mắt mô hình, đại diện các tổ dân phố, doanh nghiệp và hộ kinh doanh trên địa bàn đã ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định về an toàn PCCC, chủ động phòng ngừa cháy, nổ và thực hiện hiệu quả các nội dung của mô hình.

Để nâng cao khả năng xử lý sự cố ngay từ ban đầu, mô hình được trang bị 01 máy bơm chữa cháy cùng lăng, vòi, câu liêm, kìm thủy lực và các phương tiện cần thiết phục vụ chữa cháy, CNCH. Việc bố trí phương tiện tại khu dân cư góp phần nâng cao khả năng xử lý trong những phút đầu, hạn chế nguy cơ cháy lan, cháy lớn và phát huy hiệu quả phương châm “4 tại chỗ”. 

Đổi mới cách tuyên truyền, chú trọng thực hành

Một trong những điểm đáng chú ý trong quá trình triển khai mô hình là việc thay đổi thời gian tổ chức tuyên truyền, tập huấn để phù hợp với sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh của người dân. Thay vì chủ yếu tổ chức trong giờ hành chính, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH phối hợp Công an phường Hồng Quang tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng PCCC và CNCH vào chiều tối, tạo điều kiện để các hộ kinh doanh và người dân tham gia đầy đủ hơn. Qua đó, khoảng 120 hộ kinh doanh và giáo dân trên địa bàn được tuyên truyền, hướng dẫn và thực hành các kỹ năng PCCC, CNCH.

Nội dung tuyên truyền tập trung vào những vấn đề thiết thực, gắn với nguy cơ cháy, nổ thường gặp trong hộ gia đình và cơ sở sản xuất, kinh doanh như sử dụng điện, gas an toàn; sắp xếp hàng hóa; nhận diện nguy cơ cháy, nổ, tai nạn, sự cố; sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu; thoát nạn, cứu người và xử lý khi phát hiện cháy.

Đặc biệt, công tác tuyên truyền được gắn với thực hành. Ngay sau Lễ ra mắt mô hình, Công an phường Hồng Quang phối hợp Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH tổ chức thực tập phương án chữa cháy tại các hộ gia đình có nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh.

Việc lựa chọn những hộ gia đình có nguy cơ cháy, nổ thực tế để tổ chức thực tập giúp người dân trực tiếp nhận diện nguy cơ tại nơi ở, nơi sản xuất, kinh doanh; đồng thời thực hành các thao tác xử lý từ khi phát hiện cháy, báo động, sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu, tổ chức thoát nạn, cứu người đến phối hợp với lực lượng chức năng.

Qua đó, công tác tuyên truyền từng bước chuyển từ “nghe để biết” sang “thực hành để thành thạo”, góp phần nâng cao khả năng xử lý tình huống và hạn chế tâm lý hoảng loạn, bị động khi xảy ra cháy, nổ.

Đa dạng hình thức tuyên truyền, duy trì hoạt động thường xuyên

Cùng với tuyên truyền trực tiếp và thực hành, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH chú trọng ứng dụng các sản phẩm truyền thông trực quan như video hướng dẫn, infographic, tờ rơi..., tập trung vào những kỹ năng người dân có thể áp dụng ngay trong thực tế. Việc kết hợp nhiều hình thức tuyên truyền giúp người dân thuận tiện tiếp cận, ghi nhớ và chia sẻ các kiến thức, kỹ năng PCCC và CNCH trong quá trình sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh.

Để mô hình hoạt động thực chất, thường xuyên, Đội Chữa cháy và CNCH khu công nghiệp Mỹ Trung duy trì phối hợp với Công an phường Hồng Quang và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các quy định về PCCC và CNCH; chủ động nắm tình hình, phát hiện và hướng dẫn khắc phục các nguy cơ mất an toàn.

Các lực lượng cũng tuyên truyền, vận động người dân bảo đảm hành lang an toàn giao thông, không để hàng hóa, vật dụng, phương tiện lấn chiếm đường, ngõ, gây cản trở hoạt động của xe chữa cháy và phương tiện CNCH khi có sự cố.

Bước đầu phát huy hiệu quả, hướng tới nhân rộng

Sau 3 tháng triển khai, mô hình tại các Tổ dân phố Nam Quang 1, Nam Quang 2 và Nam Quang 3 bước đầu tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của người dân. Trong thời gian triển khai mô hình, trên địa bàn phường Hồng Quang không xảy ra cháy, nổ, tai nạn, sự cố, góp phần bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của Nhân dân và giữ vững an ninh, trật tự tại địa phương.

Thực tiễn triển khai cho thấy, hiệu quả của mô hình không chỉ nằm ở việc thành lập mà quan trọng hơn là tổ chức hoạt động phù hợp với đặc điểm địa bàn và duy trì thường xuyên. Trong đó, cần lấy nguy cơ thực tế làm căn cứ xây dựng mô hình; lấy người dân làm trung tâm; lựa chọn thời gian tuyên truyền phù hợp; chú trọng thực hành kỹ năng; chủ động trang bị phương tiện chữa cháy, CNCH tại chỗ; đa dạng hóa hình thức truyền thông và duy trì sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH với Công an cấp cơ sở, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và Nhân dân.

Những cách làm trên góp phần nâng cao tính chủ động của người dân trong nhận diện nguy cơ, phòng ngừa và xử lý các tình huống cháy, nổ, tai nạn, sự cố; phát huy hiệu quả phương châm “4 tại chỗ”, xây dựng thế trận PCCC và CNCH ngay từ địa bàn dân cư, qua đó tạo cơ sở để nghiên cứu, vận dụng và nhân rộng mô hình phù hợp với điều kiện thực tế của các địa phương./.

Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh Ninh Bình