Cán bộ Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh tuyên truyền PCCC và CNCH cho lực lượng cơ sở.

Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang hiện có 7.676 cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC. Trong khi đó, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH toàn tỉnh hiện có 243 cán bộ, chiến sĩ, 26 xe chữa cháy và xe chuyên dùng, bố trí tại 04 Đội Chữa cháy và CNCH khu vực. Theo QCVN 01:2021/BXD Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch xây dựng, bán kính phục vụ tối đa của lực lượng chữa cháy là 3 km đối với khu vực trung tâm đô thị và 5 km đối với các khu vực khác.

Thực tế tại Tuyên Quang, khoảng cách di chuyển từ trụ sở các Đội chữa cháy chuyên nghiệp đến những địa bàn xa trung tâm vượt xa bán kính tiêu chuẩn. Khi sự cố cháy, nổ xảy ra, “thời điểm vàng” để khống chế ngọn lửa chỉ tính bằng phút. Nếu không phát huy phương châm “bốn tại chỗ”, khoảng thời gian lực lượng chuyên nghiệp di chuyển trên địa hình phức tạp sẽ làm mất đi cơ hội dập tắt đám cháy từ ban đầu. Do đó, việc xây dựng lực lượng, trang bị phương tiện và chủ động các phương án xử lý ngay tại cơ sở là bài toán có ý nghĩa sống còn.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, toàn tỉnh đã xây dựng, duy trì hoạt động của 1.564 đội PCCC và CNCH cơ sở với 16.710 thành viên và 3.802 đội dân phòng với 36.775 đội viên. Đồng thời tiếp tục phát huy hiệu quả các mô hình an toàn PCCC với 21 “Tổ liên gia an toàn PCCC” và 11 “Điểm chữa cháy công cộng”. Đây là lực lượng đông đảo, rộng khắp, là “cánh tay nối dài” của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, góp phần xây dựng thế trận PCCC và CNCH vững chắc ngay từ cơ sở. Chỉ tính riêng 06 tháng đầu năm 2026, trong số 12 vụ cháy xảy ra trên địa bàn tỉnh, có 07 vụ (chiếm 60%) đã được các lực lượng tại chỗ phát hiện, xử lý kịp thời trước khi lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đến hiện trường. 

Tuy nhiên, việc triển khai thực hiện các quy định về PCCC và CNCH trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số tồn tại, hạn chế. Trước hết là sự chủ quan từ phía người đứng đầu cơ sở, chưa thực sự quan tâm, đầu tư đúng mức cho công tác an toàn PCCC; việc tự kiểm tra an toàn PCCC còn mang tính hình thức; phương tiện chữa cháy tại chỗ chưa được duy trì, bảo dưỡng đầy đủ; phương án chữa cháy và CNCH chưa được thực tập, bổ sung, chỉnh lý. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh đã tiến hành kiểm tra 1.102 lượt cơ sở, phát hiện, lập biên bản vi phạm hành chính đối với 42 cơ sở, phạt tiền 308 triệu đồng.

Cán bộ Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh tuyên truyền PCCC và CNCH cho học sinh trường tiểu học Phường Hà Giang 1.

Tại các khu dân cư, hộ gia đình nhất là các hộ gia đình kết hợp sản xuất, kinh doanh tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao về PCCC. Nhiều hộ gia đình chưa trang bị đầy đủ các phương tiện chữa cháy ban đầu hoặc có trang bị nhưng chưa biết cách sử dụng, thiếu kỹ năng về thoát nạn. Không ít người tâm lý chủ quan, cho rằng "cháy là sự cố hiếm gặp và sẽ không xảy ra với mình" vẫn còn tồn tại trong một bộ phận Nhân dân, là nguyên nhân trực tiếp làm gia tăng nguy cơ cháy, nổ. Tại các khu dân cư, tình trạng sử dụng điện không an toàn, câu mắc tùy tiện, bố trí hàng hóa che khuất lối thoát nạn vẫn còn phổ biến.

 Qua phân tích 12 vụ cháy trên địa bàn tỉnh trong 6 tháng đầu năm, có 09/12 vụ (chiếm 75%) xuất phát từ sự cố hệ thống điện, thiết bị điện và 03/12 vụ (chiếm 25%) do sơ suất khi sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt. Những con số này cho thấy phần lớn các vụ cháy đều có thể phòng ngừa nếu người dân, cơ quan, doanh nghiệp chấp hành nghiêm các quy định về an toàn PCCC, thường xuyên tự kiểm tra, khắc phục kịp thời các nguy cơ mất an toàn.

Để khắc phục những tồn tại, hạn chế nêu trên, đồng thời tiếp tục khẳng định và phát huy tối đa vai trò của lực lượng PCCC và CNCH cơ sở, lực lượng dân phòng theo phương châm “bốn tại chỗ”, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Tuyên Quang đề ra các giải pháp trọng tâm cần tổ chức triển khai thực hiện tốt trong thời gian tới như sau:

Một là, Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ. Gắn chặt trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đối với công tác an toàn PCCC và CNCH; coi bảo đảm an toàn PCCC và CNCH là một tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị mình. Yêu cầu các cơ sở khắc phục triệt để tình trạng tự kiểm tra mang tính hình thức. Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, lơ là, không duy trì điều kiện an toàn PCCC và CNCH theo quy định.

Hai là, kiện toàn, chuẩn hóa, xây dựng lực lượng PCCC và CNCH cơ sở, lực lượng dân phòng thực sự vững mạnh, hoạt động hiệu quả. 

Thường xuyên rà soát, củng cố tổ chức của các đội dân phòng, đội PCCC và CNCH cơ sở đảm bảo đủ về số lượng, mạnh về chất lượng. Đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện nghiệp vụ theo hướng "cầm tay chỉ việc", sát với thực tế địa bàn miền núi. Từng bước trang bị đầy đủ phương tiện, dụng cụ chữa cháy và CNCH đảm bảo tính sẵn sàng cao nhất khi có sự cố. Bên cạnh đó, phải tiếp tục quan tâm, có chế độ, chính sách phù hợp để thu hút và nâng cao tinh thần trách nhiệm của lực lượng cơ sở.

Ba là, tiếp tục nhân rộng và nâng cao hiệu quả hoạt động các mô hình tự quản về PCCC và CNCH tại cơ sở.

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, các mô hình “Tổ liên gia an toàn PCCC” và “Điểm chữa cháy công cộng” đã phát huy hiệu quả rõ nét trong việc huy động sức mạnh của Nhân dân tham gia công tác PCCC và CNCH. Đây không chỉ là những mô hình bảo đảm an toàn PCCC, mà còn là cầu nối gắn kết cộng đồng, phát huy tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau khi có sự cố xảy ra. Cần tiếp tục duy trì, nhân rộng các mô hình “Tổ liên gia an toàn PCCC”, “Điểm chữa cháy công cộng”, biến mỗi hộ gia đình thành một “mắt xích an toàn”, mỗi người dân thành một “chiến sĩ PCCC” ngay tại địa bàn, cơ sở.

Cán bộ Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh tuyên truyền PCCC và CNCH cho cán bộ, nhân viên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tuyên Quang.

Bốn là, nâng cao năng lực "Chỉ huy tại chỗ" và "Phương án tại chỗ".

Phát huy vai trò của người có uy tín, trưởng thôn, trưởng bản, tổ trưởng tổ dân phố trong công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân. Đồng thời đào tạo, nâng cao kỹ năng xử lý tình huống, khả năng điều hành trong "5 phút vàng" đầu tiên. Thường xuyên tổ chức thực tập các phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ có sự phối hợp của các lực lượng tại chỗ như dân phòng, PCCC và CNCH cơ sở với các lực lượng Công an xã, Quân sự, Y tế... Khi mỗi cơ sở, khu dân cư, mỗi bản làng đều chủ động phòng ngừa, chủ động ứng phó thì chúng ta sẽ xây dựng được thế trận PCCC và CNCH vững chắc ngay từ cơ sở.

Năm là, đổi mới hình thức tuyên truyền PCCC theo hướng lấy phòng ngừa là chính, lấy người dân làm trung tâm phục vụ đến tận các thôn, bản, hộ gia đình. Hướng dẫn người dân cách kiểm tra an toàn hệ thống điện, bố trí hàng hóa gọn gàng, mở lối thoát nạn thứ hai và thành thạo kỹ năng sử dụng bình chữa cháy. Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, phát huy hiệu quả các nền tảng số, mạng xã hội, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ tuyên truyền, huấn luyện và phổ biến kiến thức pháp luật về PCCC và CNCH.

Thực tiễn công tác PCCC và CNCH tại tỉnh Tuyên Quang đã khẳng định: Phương châm “bốn tại chỗ” không chỉ là giải pháp ứng phó trước những hạn chế về địa hình, hạ tầng giao thông, mà chính là triết lý hành động căn cơ, chiến lược để bảo vệ bình yên cho Nhân dân.

Phát huy những kết quả đã đạt được, thẳng thắn nhìn nhận và khắc phục các mặt hạn chế, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Tuyên Quang quyết tâm tiếp tục củng cố, xây dựng lực lượng PCCC và CNCH cơ sở và lực lượng dân phòng ngày càng tinh nhuệ, vững mạnh; củng cố vững chắc “lá chắn thép” PCCC ngay từ địa bàn cơ sở, phục vụ đắc lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà./.

Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh Tuyên Quang