Hình 1: Minh hoạ nguyên lý hoạt động của đầu báo cháy tia chiếu.

Đầu báo cháy tia chiếu hoạt động trên nguyên tắc suy giảm cường độ ánh sáng. Ở trạng thái khi có đám cháy, khói từ các đám cháy sẽ làm tán xạ ánh sáng khiến cho cường độ ánh sáng thu được ở bộ thu sẽ bị suy giảm dưới ngưỡng được cài đặt trước. Từ đó đầu báo cháy tia chiếu truyền đi tín hiệu báo cháy đến các thiết bị khác. 

Căn cứ TCVN 7568-14:2025 khi thiết kế, lắp đặt đầu báo cháy tia chiếu cần lưu ý quan trọng sau: 

- Đầu báo cháy khói tia chiếu được lắp đặt cho khu vực có chiều cao trần đến 40 m. Khoảng cách lắp đặt đầu báo nằm trong khoảng từ 0,025 m đến 0,6 m bến dưới trần hoặc mái;

- Khoảng cách giữa các tia chiếu không được vượt quá 14,4 m. Khoảng cách tia chiếu đến tường, vách ngăn không được vượt quá 7,2 m;

- Khi những đặc điểm kiến trúc không cho phép lắp đặt đầu báo khói tia chiếu trong khoảng từ 0,025 m đến 0,6 m thì có thể được lắp đặt khoảng cách lớn hơn 0,6 m tính từ trần nhưng cần đảm bảo khoảng cách giữa các tia chiếu được giảm xuống còn 25 % chiều cao lắp đặt.

Hình 2: Minh hoạ vị trí lắp đầu báo cháy tia chiếu. 

Ngoài ra để đầu báo cháy tia chiếu được hoạt động hiệu quả khi thiết kế và lắp đặt cần phải tuân thủ những quy định khác trong TCVN 7568-14:2025 và cần lưu ý rằng: 

- Đầu báo và gương phản xạ (nếu có) phải lắp đặt ở những nơi cố định để tránh việc bị lệch tia sáng đến bộ thu trong quá trình sử dụng;

- Đầu báo phải lắp đặt ở những không gian trống, tránh việc có những vật cản gây ra hiện tượng báo cháy giả; 

- Khi sử dụng đầu báo cháy tia chiếu cần phải lưu ý đến điều kiện môi trường xung quanh như bụi bẩn, hơi ẩm…;

- Trường hợp khói không đối lưu lên tới trần hoặc mái, yêu cầu lắp đặt bổ sung đầu báo cháy tia chiếu ở khu vực vực chiều cao trung gian. Khoảng cách giữa các đầu báo cháy được lắp ở các chiều cao trung gian giảm còn 25 % chiều cao lắp đặt. 

Hình 3: Sự phân tầng của khói khi không khí trong phòng tạo ra các lớp ở nhiệt độ khác nhau. 

Tóm lại, việc thiết kế và lắp đặt đầu báo cháy tia chiếu cần tham khảo những quy định trong các tiêu chuẩn và xem xét điều kiện môi trường, vị trí lắp đặt nhằm đảm bảo được khả năng hoạt động. Ngoài những lưu ý nêu trên thì phải tuân thủ những yêu cầu về thông số kỹ thuật do nhà sản xuất đưa ra để có thể phát hiện cháy sớm giúp giảm thiểu thiệt hại và đảm bảo an toàn cho người, tài sản. 

Phòng 4/Cục Cảnh sát PCCC và CNCH