Lực lượng Cảnh sát PCCC Công an Thanh Hóa tham gia chữa cháy
tại kho xăng dầu Đình Hương (năm 1972)

Từ những ngày đầu thành lập

Thi hành quyết định của Bộ Công an, ngày 01/01/1956, Đội Công an Cứu hỏa Thanh Hóa được thành lập với 07 cán bộ, chiến sĩ, trực thuộc Công an Thanh Hóa. Đây là dấu mốc quan trọng, đặt nền móng cho quá trình xây dựng và phát triển lực lượng PCCC chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Năm 1958, thực hiện yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, Đội Cứu hỏa được chuyển từ Công an tỉnh sang trực thuộc Văn phòng Nội chính tỉnh, dưới sự chỉ đạo của Ủy ban Hành chính tỉnh Thanh Hóa. Thời điểm này, lực lượng có 18 cán bộ, chiến sĩ, phương tiện còn rất thiếu thốn, chỉ có một xe chữa cháy cùng một số dụng cụ chữa cháy thô sơ.

Sau khi Pháp lệnh Phòng cháy và chữa cháy được ban hành năm 1961, quy định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của lực lượng PCCC do Bộ Công an quản lý, Đội Cứu hỏa được đổi tên thành Đội Phòng cháy và chữa cháy Ty Công an Thanh Hóa, đánh dấu bước phát triển mới về tổ chức và nhiệm vụ.

Chiến đấu giữa bom đạn

Khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân và hải quân (1964-1972), Thanh Hóa trở thành địa bàn chiến lược, là đầu mối giao thông và hậu phương quan trọng chi viện cho tiền tuyến miền Nam. Những trận bom ác liệt khiến công tác PCCC trở thành một nhiệm vụ chiến đấu thực sự. Trong hoàn cảnh đó, lực lượng PCCC Thanh Hóa vừa thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về PCCC, vừa trực tiếp chiến đấu giữa bom đạn. Đơn vị chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền xây dựng các phương án phòng không, sơ tán dân cư, phân tán tài sản, vật tư chiến lược, kho tàng, vũ khí, đạn dược; đặc biệt là phân tán các bể chứa xăng dầu thành nhiều điểm nhỏ nhằm phục vụ chiến đấu và hạn chế thiệt hại khi bị máy bay địch đánh phá.

Những giải pháp phù hợp, sáng tạo đã góp phần bảo đảm an toàn cho các mục tiêu trọng điểm, duy trì sản xuất và phục vụ nhiệm vụ chi viện cho tiền tuyến. Để đáp ứng yêu cầu chiến đấu, lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp được tổ chức thành nhiều tiểu đội đóng quân tại các địa bàn trọng yếu, luôn trong trạng thái sẵn sàng cơ động, nhanh chóng có mặt tại hiện trường để dập tắt các đám cháy do bom đạn gây ra. Những người lính cứu hỏa năm ấy đã chiến đấu bằng lòng quả cảm, không quản hiểm nguy, xông vào biển lửa giữa tiếng bom rền, đạn nổ để cứu người, bảo vệ kho hàng, nhà cửa và tài sản của Nhà nước, Nhân dân.

Trong hai cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, lực lượng PCCC Thanh Hóa đã trực tiếp tham gia 123 trận chiến đấu, cứu sống 118 người; bảo vệ an toàn 3.361 tấn xăng dầu, 8.295 tấn lương thực, 70 tấn thực phẩm, 83 xe cơ giới, 3.200 nóc nhà cùng hàng trăm tấn vũ khí, đạn dược và nhiều tài sản có giá trị khác của Nhà nước và Nhân dân. Những con số ấy là minh chứng cho tinh thần dũng cảm, ý chí kiên cường, tinh thần “vì nước quên thân, vì dân phục vụ” của lực lượng Cảnh sát PCCC Công an tỉnh Thanh Hóa.

Những chiến công không thể nào quên

Trong những năm tháng chiến tranh, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh hoặc để lại một phần máu thịt nơi chiến trường. Liệt sĩ Lê Văn Hanh, chiến sĩ PCCC, đã anh dũng hy sinh trong khi chữa cháy tại trận địa tên lửa ở đồi Nhơm (Triệu Sơn), khu vực kho hậu cần và nơi lắp ráp tên lửa của bộ đội. Trong tình huống kho xăng dầu bốc cháy dữ dội, đồng chí đã cùng đồng đội ngăn chặn ngọn lửa, dập tắt nguy cơ cháy lan, hạn chế khả năng xảy ra nổ dây chuyền. Đồng chí Lê Đình Thinh, Đội trưởng Đội PCCC, sau này là Phó Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa, được Đoàn Cảnh sát PCCC Cộng hòa Dân chủ Đức trao tặng Huy chương Vàng vì những thành tích xuất sắc trong công tác chữa cháy, cứu người, cứu tài sản.

Mũ sắt của Liệt sĩ Lê Văn Hanh, hy sinh trong trận chiến đấu ở Đồi Nhơm, Triệu Sơn năm 1972

Cùng với lực lượng PCCC chuyên nghiệp, phong trào toàn dân tham gia PCCC cũng được phát huy mạnh mẽ. Cụ Vũ Hữu Nghị, cán bộ dân phòng phường Lam Sơn (thị xã Thanh Hóa), được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng Huy hiệu Bác Hồ, trở thành một biểu tượng đẹp về sức mạnh của quần chúng Nhân dân trong công tác PCCC.

Với những chiến công đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, tháng 9/1973, lực lượng PCCC Thanh Hóa vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu “Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” - phần thưởng cao quý ghi nhận những cống hiến, hy sinh to lớn của lực lượng trên mặt trận chống “giặc lửa”.

Chính trong khói lửa chiến tranh, truyền thống “Bản lĩnh, nhân văn, vì Nhân dân phục vụ” của lực lượng Cảnh sát PCCC được hun đúc và tỏa sáng. Những người lính chữa cháy không chỉ chiến đấu với giặc lửa mà còn góp phần bảo vệ hậu phương miền Bắc, bảo vệ thành quả lao động của Nhân dân, giữ vững mạch máu giao thông, kho tàng, cơ sở sản xuất phục vụ chi viện cho tiền tuyến miền Nam.

Tiếp nối truyền thống Anh hùng

Trải qua 65 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Thanh Hóa luôn phát huy truyền thống Anh hùng, không ngừng lớn mạnh về mọi mặt, trở thành lực lượng chủ công trong công tác bảo đảm an toàn PCCC và CNCH trên địa bàn.

Những người lính chữa cháy hôm nay tiếp tục giữ gìn và phát huy ngọn lửa truyền thống mà các thế hệ cha anh đã thắp sáng giữa bom đạn chiến tranh. Dù không còn tiếng máy bay gầm rú, bom nổ nhưng trước những hiểm nguy từ cháy, nổ, thiên tai, tai nạn, sự cố họ vẫn luôn sẵn sàng có mặt. Ở bất cứ nơi đâu, khi Nhân dân cần, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH luôn sẵn sàng có mặt tại những nơi gian khó, nguy hiểm nhất để cứu người, cứu tài sản, bảo vệ cuộc sống bình yên của Nhân dân.

Đó là sự tiếp nối xứng đáng truyền thống Anh hùng - truyền thống của những người lính chữa cháy đã viết nên những trang sử vẻ vang trên mặt trận chống “giặc lửa” trong những năm tháng chiến tranh./.

Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh Thanh Hóa