Ngày 29/11/2024, Quốc hội ban hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (Luật PCCC và CNCH số 55/2024/QH15) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025. Trên cơ sở đó, ngày 15/5/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 105/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật PCCC và CNCH. Đồng thời Bộ Công an ngày 15/5/2025 đã ban hành Thông tư số 36/2025/TT-BCA quy định chi tiết một số điều của Luật PCCC và CNCH và Nghị định số 105/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật PCCC và CNCH và Thông tư số 37/2025/TT-BCA quy định nhiệm vụ công tác PCCC và CNCH của lực lượng Công an nhân dân.

Tại các văn bản pháp luật nêu trên có một số quy định về quản lý chất lượng phương tiện PCCC, CNCH, theo đó đã: (1)tháo gỡ các rào cản về thủ tục hành chính để phương tiện PCCC, CNCH có thể nhanh chóng lưu thông ra thị trường, thúc đẩy tự do lưu thông hàng hóa; (2)tăng cường quyền và trách nhiệm chủ động quản lý chất lượng phương tiện PCCC, CNCH của doanh nghiệp; (3)trao quyền giám sát chất lượng phương tiện PCCC, CNCH trong sản xuất, lưu thông trên thị trường cho người dân, doanh nghiệp; (4)tăng cường hoạt động hậu kiểm của cơ quan quản lý nhà nước về chất lượng phương tiện PCCC, CNCH, cụ thể:

1. Phương tiện PCCC, CNCH (thuộc danh mục tại Phụ lục V của Nghị định 105/2025/NĐ-CP) sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu phải được cấp phép lưu thông trước khi lưu thông ra thị trường. Các lô phương tiện PCCC, CNCH sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu lần kế tiếp được tự do lưu thông ra thị trường mà không phải làm thủ tục đề nghị cấp giấy phép lưu thông (cấp giấy phép lưu thông cho mẫu phương tiện PCCC, CNCH).

“Tổ chức, cá nhân không phải làm thủ tục đề nghị cấp giấy phép lưu thông đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy nếu phương tiện, vật liệu, cấu kiện có cùng tên gọi, công dụng, nhãn hiệu, kiểu loại, đặc tính kỹ thuật do cùng một đơn vị sản xuất, lắp ráp hoặc do cùng tổ chức, cá nhân nhập khẩu đúng với mẫu phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy đã được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép lưu thông trước đó”.

Theo quy định này, trường hợp phương tiện PCCC, CNCH có cùng tên gọi, công dụng, nhãn hiệu, kiểu loại, đặc tính kỹ thuật đúng với mẫu phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy đã được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép lưu thông trước đó nhưng khác đơn vị, tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu thì các phương tiện này vẫn phải làm thủ tục đề nghị cấp giấy phép lưu thông. Quy định như vậy, để gắn rõ trách nhiệm của đơn vị, tổ chức, cá nhân đối với phương tiện PCCC, CNCH do mình sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu, đảm bảo chất lượng phương tiện được kiểm soát.

          2. Các Phương tiện PCCC, CNCH không thuộc Danh mục Phụ lục V của Nghị định 105/2025/NĐ-CP thì không cần phải được cấp giấy phép lưu thông theo quy định tại Điều 23, Nghị định số 105/2025/NĐ-CP. Tuy nhiên, các phương tiện này vẫn phải tuân thủ đầy đủ các quy định hiện hành của pháp luật về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa, ghi nhãn hàng hóa và các quy định có liên quan khác để đảm bảo an toàn và quyền lợi người tiêu dùng.

3. Đối với doanh nghiệp nhập khẩu phương tiện PCCC, CNCH, được phép sử dụng kết quả thử nghiệm, chứng nhận chất lượng hợp lệ của tổ chức thử nghiệm, đánh giá nước ngoài để cung cấp trong quá trình nộp hồ sơ cấp phép mà không phải thử nghiệm lại. Kết quả thử nghiệm hợp lệ là: 

- Chứng nhận chất lượng, kết quả thử nghiệm đúng với tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài hoặc tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật của Việt Nam;

- Do tổ chức thử nghiệm nước ngoài đã được chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn ISO/IEC 17025 thực hiện có chứng chỉ công nhận tổ chức thử nghiệm.

4. Sau khi phương tiện PCCC, CNCH được cấp giấy phép lưu thông, tổ chức, cá nhân sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu phải thực hiện việc  ghi nhãn theo quy định của pháp luật về nhãn hàng hóa (nội dung bắt buộc thể hiện trên nhãn hàng hóa thực hiện theo quy định tại khoản 5 Điều 1 Nghị định số 111/2021/NĐ-CP  ngày 09/12/2021 Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 43/2017/NĐ-CP ngày 14 /4 /2017 của chính phủ về nhãn hàng hóa) và thể hiện trên nhãn hàng hóa số giấy phép lưu thông, tên cơ quan cấp giấy phép lưu thông để người sử dụng có thể dễ dàng tra cứu thông tin về phương tiện, phục vụ việc quản lý, kiểm tra chất lượng hàng hóa khi lưu thông trên thị trường. 

5. Khoản 7 Điều 23 Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định việc cấp giấy phép lưu thông đối với các phương tiện PCCC, CNCH thuộc mục 1 Phụ lục V sẽ thay thế cho việc công bố hợp chuẩn, hợp quy. Quy định này nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính nhưng vẫn đảm bảo chất lượng phương tiện được kiểm soát chặt chẽ thông qua quy trình cấp phép.

6. Đối với phương tiện PCCC, CNCH thuộc diện phải kiểm tra về chất lượng hàng hóa khi nhập khẩu thì thực hiện việc kiểm tra chất lượng phương tiện PCCC, CNCH nhập khẩu bằng việc kê khai các thông tin theo Mẫu số PC19 kèm theo Nghị định này và cam kết chịu trách nhiệm về chất lượng phương tiện PCCC, CNCH nhập khẩu đúng với tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài hoặc tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật của Việt Nam.

Nội dung kê khai các thông tin của phương tiện PCCC, CNCH nhập khẩu được gửi kèm theo tờ khai hải quan. Cơ quan, tổ chức, cá nhân nhập khẩu phương tiện PCCC, CNCH sau khi thực hiện kê khai hải quan, được phép thông quan hàng hóa và thực hiện thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện PCCC, CNCH nhập khẩu.

7. Cơ quan, tổ chức, cá nhân sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu phương tiện PCCC, CNCH theo mẫu đã được cấp phép lưu thông trước đó, trước khi đưa phương tiện lưu thông ra thị trường có trách nhiệm khai báo các thông tin theo quy định trên hệ thống Cơ sở dữ liệu của cơ quan quản lý chuyên ngành (hoặc bằng văn bản gửi cơ quan quản lý chuyên ngành đã cấp giấy phép lưu thông cho phương tiện, vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy để cập nhật và theo dõi) và phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin khai báo.

8. Về thẩm quyền cấp giấy phép lưu thông đối với phương tiện PCCC, CNCH: Theo quy định tại Điều 11 Thông tư số 36/2025/TT-BCA, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an cấp tỉnh cấp giấy phép lưu thông đối với phương tiện phương tiện PCCC, CNCH quy định tại Mục 1 Phụ lục V kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP.

9. Thẩm quyền kiểm tra chất lượng, chỉ định tổ chức đánh giá sự phù hợp thực hiện hoạt động thử nghiệm đối với phương tiện PCCC, CNCH được quy định cụ thể: Bộ Công an phân cấp đơn vị trực thuộc thực hiện việc kiểm tra chất lượng phương tiện PCCC, CNCH lưu thông trên thị trường sau khi được cấp giấy phép, đơn vị trực thuộc có thẩm quyền chỉ định tổ chức đánh giá sự phù hợp thực hiện hoạt động thử nghiệm phương tiện PCCC, CNCH theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hoá, quy định của Bộ trưởng Bộ Công an về kiểm tra nhà nước và đánh giá sự phù hợp chất lượng sản phẩm, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn trong sản xuất, nhập khẩu thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Công an. Thông tin về đơn vị được giao thực hiện việc kiểm tra chất lượng, chỉ định tổ chức đánh giá sự phù hợp thực hiện hoạt động thử nghiệm phương tiện PCCC, CNCH được đăng tải, thông báo công khai trên Cổng thông tin điện tử Bộ Công an.

10. Để chuẩn bị các điều kiện phục vụ chuyển đổi phương pháp quản lý chất lượng phương tiện PCCC, CNCH, Chính phủ quy định lộ trình chuyển tiếp các hoạt động này trong thời gian từ 01/7/2025 đến 30/6/2026 như sau: 

- Từ ngày 01/7/2025, doanh nghiệp được phép đăng ký cấp phép lưu thông phương tiện PCCC, CNCH; thực hiện sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và lưu thông phương tiện PCCC, CNCH đã được cấp phép theo quy định pháp luật về PCCC và CNCH. Việc cấp phép lưu thông thay thế cho các thủ tục kiểm định phương tiện PCCC, CNCH, công bố hợp chuẩn, hợp quy về chất lượng phương tiện PCCC, CNCH.

- Doanh nghiệp được phép tiếp tục thực hiện các quy định về kiểm định phương tiện PCCC, CNCH theo quy định của Luật Phòng cháy và chữa cháy (Luật số 27/2001/QH10 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 40/2013/QH13 và Luật số 30/2023/QH15) đến ngày 30/6/2026. Trường hợp này, doanh nghiệp không phải thực hiện cấp phép lưu thông.

Danh mục chi tiết phương tiện PCCC, CNCH phải cấp phép lưu thông theo quy Phụ lục V Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2025 của Chính phủ

Phòng 6