1. Trình tự, thủ tục thực hiện

a) Khi thuộc một trong các trường hợp quy định tại Điều 205 hoặc Điều 215 của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2021), Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra của Công an nhân dân đang thụ lý, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm có văn bản đề nghị Cơ quan điều tra của Công an nhân dân cùng cấp tiến hành trưng cầu giám định hoặc yêu cầu định giá tài sản để làm căn cứ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm. Đối với các trại giam thuộc Bộ Công an quản lý, văn bản đề nghị trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản gửi về Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện nơi xảy ra tội phạm.

b) Cơ quan điều tra của Công an nhân dân khi nhận được văn bản đề nghị của Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có trách nhiệm kiểm tra các căn cứ, tài liệu, đồ vật, mẫu vật… và xử lý như sau:

b1) Trường hợp đủ điều kiện để ban hành Quyết định trưng cầu giám định, văn bản yêu cầu định giá tài sản thì người có thẩm quyền tiến hành tố tụng của Cơ quan điều tra ký, ban hành Quyết định trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản.

b2) Trường hợp chưa đủ điều kiện để ban hành Quyết định trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản, Cơ quan điều tra trao đổi, đề nghị Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra cung cấp các thông tin, tài liệu.

b3) Trường hợp Cơ quan điều tra xét thấy không cần thiết phải tiến hành trưng cầu giám định hoặc yêu cầu định giá tài sản thì thông báo bằng văn bản cho Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra và Viện kiểm sát cùng cấp biết.

c) Về thủ tục gửi các cơ quan giám định, cơ quan định giá: Cơ quan điều tra có trách nhiệm gửi Quyết định trưng cầu giám định, hồ sơ, đối tượng trưng cầu giám định cho tổ chức, cá nhân thực hiện giám định; gửi văn bản yêu cầu định giá tài sản, hồ sơ, đối tượng yêu cầu định giá tài sản cho Hội đồng định giá tài sản được yêu cầu.

d) Sau khi nhận được Kết luận giám định, Kết luận định giá tài sản, Cơ quan điều tra có trách nhiệm thông báo và chuyển cho Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra để phục vụ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm.

2. Việc gửi văn bản đề nghị, quyết định trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản; kết luận giám định, định giá tài sản giữa các cơ quan

a) Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi ban hành văn bản đề nghị Cơ quan điều tra ra Quyết định trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản thì Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra của Công an nhân dân phải gửi cho Viện kiểm sát cùng cấp với Cơ quan điều tra được đề nghị.

b) Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi ra Quyết định trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản, Cơ quan điều tra phải gửi Quyết định, yêu cầu đó cho Viện kiểm sát cùng cấp và Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra đã có văn bản đề nghị.

c) Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được Kết luận giám định, Kết luận định giá tài sản, Cơ quan điều tra phải thông báo bằng văn bản và chuyển Kết luận đó cho Viện kiểm sát cùng cấp và Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra đã có văn bản đề nghị.

3. Căn cứ Hướng dẫn này, Cơ quan điều tra, Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra của Công an nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân các cấp nghiên cứu, phối hợp và tổ chức thực hiện. Trong quá trình thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc về nội dung hướng dẫn thì các cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân phản ánh về Bộ Công an (qua V03), thuộc ngành Kiểm sát thì phản ánh Viện kiểm sát nhân dân tối cao (qua Vụ 14) để có hướng dẫn.Trường hợp có báo cáo thỉnh thị vụ việc cụ thể thì chuyển đến các đơn vị nghiệp vụ để được hướng dẫn, trả lời thỉnh thị theo ngành, lĩnh vực được phân công.

Với quy định này, trong thời gian tới cơ quan khác trong Công an nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra nói chung và lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH nói riêng sẽ thuận lợi trong việc thực hiện thẩm quyền điều tra ban đầu, qua đó nâng cao tỷ lệ số vụ cháy chủ trì điều tra, xác định nguyên nhân của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH góp phần vào công tác phòng ngừa vi phạm pháp luật, phòng chống tội phạm của Bộ Công an.

Nguyễn Công Thành